Máy đập và máy nghiền đá công nghiệp — phối hợp đúng cấp hạt

Phân vai giữa đập và nghiền

Đập là công đoạn phá cục, dùng lực nén hoặc va đập để giảm kích thước hạt xuống mức máy nghiền có thể tiếp nhận. Nghiền là công đoạn tạo bột, dùng lực ép lớp hoặc chà xát để đưa hạt về cỡ mịn mong muốn. Hai khâu khác nhau về nguyên lý nên thiết bị cũng khác, và điểm nối giữa chúng chính là cỡ hạt chuyển tiếp.

Nhiều dây mới lắp chạy dưới công suất chỉ vì cỡ hạt vào máy nghiền lệch khỏi thiết kế. Cấp liệu quá thô làm buồng nghiền quá tải, còn cấp liệu quá mịn lại khiến máy nghiền chạy không tải mà vẫn tốn điện ở khâu đập. Cân đúng điểm nối là việc đầu tiên khi thiết kế.

Chọn máy đập theo tính chất đá và sản phẩm

• Máy đập hàm dùng cho cấp đầu: kết cấu chắc, chịu được cục lớn và đá lẫn đất, chi phí đầu tư thấp.
• Máy đập côn dùng cho cấp hai khi cần năng suất cao và hạt ra đều hơn, hạn chế lượng hạt mịn phát sinh.
• Máy đập phản kích phù hợp khi cần hình dáng hạt dạng khối cho bê tông hoặc nhựa đường, với đá có tính mài mòn không quá cao.
• Máy búa dùng cho cấp đập mịn, hợp với đá mềm đến trung bình và khi muốn kết cấu gọn.
• Đá có độ mài mòn cao về cơ bản nên tránh phản kích ở cấp đầu để giảm chi phí thay tấm đập.

Sơ đồ phối hợp dây chuyền

1. Đá nguyên khai được cấp đều bằng sàng rung hoặc máy cấp liệu xuống máy đập hàm.
2. Sản phẩm đập thô 50 đến 80 mm qua sàng phân loại; hạt lớn hơn quay lại đập tiếp.
3. Cấp hai dùng máy côn hoặc phản kích để hạ tiếp về 10 đến 20 mm.
4. Liệu đập xong gom vào bin chứa, chuyển qua vít hoặc gầu nâng tới máy nghiền bột.
5. Máy nghiền chạy với bộ phân loại; bột đạt chuẩn vào thu bụi, hạt thô quay lại nghiền.
6. Bột gom về xi lô và đóng bao hoặc nạp xe bồn giao cho khách.

Cấu hình và thiết bị phụ trợ

Một dây hoàn chỉnh ngoài máy đập và máy nghiền còn gồm sàng rung phân loại, máy cấp liệu kiểu sàng hoặc chute, băng tải liên kết, bin chứa trung gian, vít định lượng, quạt gió, lốc thu bụi, lọc túi vải và hệ đóng bao. Ở những dây công suất lớn, người ta còn dùng máy đập hàm cỡ lớn kèm băng tải sàng để tách thẳng cốt liệu đạt cỡ cho khách, phần hạt nhỏ chuyển về máy nghiền.

Cách phối này cho phép vừa bán cốt liệu vừa bán bột, tận dụng toàn bộ khối đá khai thác. Nhược điểm là hệ thống phức tạp hơn, nên cần hệ điều khiển liên động để không dồn ứ ở cụm máy nghiền khi cụm sàng hút mất liệu.

Kiểm soát cỡ hạt ở điểm nối

Điểm nối giữa đập và nghiền nên có sàng kiểm tra để giữ cỡ vào máy nghiền ổn định. Khi liệu vào lệch cỡ, sản lượng bột tụt và đuôi hạt thô tăng, buộc vận hành phải hạ tải. Một số dây lắp cân băng tải ngay trước bin máy nghiền để biết chính xác khối lượng cấp đều theo giờ, từ đó tính điện năng riêng theo tấn bột.

Câu hỏi thường gặp