Dấu hiệu nhận biết máy nghiền đá đang gặp sự cố và cách xử lý

Dấu hiệu nhận biết máy nghiền đá gặp sự cố

Nhiệt ổ trục cảnh báotrên 70 - 75°C

Độ rung cảnh báotrên 0,5 mm/s

Tiếng ồn cảnh báotrên 85 dB

Năng suất tụt bất thườngtrên 15%

Tần suất kiểm tratheo ca và theo tuần

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật

Máy nghiền đá là thiết bị chạy liên tục, tải nặng và nhiều bụi, nên hư hỏng thường đến từ từ chứ không đột ngột. Cái khó là phân biệt rung động bình thường của máy chạy tải với rung động bất thường do mất cân bằng hay ổ trục hỏng.

Ngưỡng tham chiếu thực dụng: nhiệt ổ trục dưới 70°C là bình thường, trên 75°C là phải xử lý; tiếng ồn trên 85 dB kèm âm sắc lạ là dấu hiệu cảnh báo; năng suất tụt trên 15% so với cùng điều kiện vận hành là bất thường. Đặt các ngưỡng này thành quy tắc trực ca để không phụ thuộc cảm tính của từng người.

Nguyên lý và quy trình

Ghi nhật ký vận hành mỗi ca: dòng động cơ, nhiệt ổ trục, độ mịn, năng suất, mức phát sinh bụi.
Khi có dấu hiệu lạ, dừng máy an toàn và cắt điện trước khi kiểm tra bất cứ bộ phận nào.
Siết lại toàn bộ bu lông nền, bu lông thân máy và mặt bích đường gió.
Kiểm tra bộ phận nghiền: con lăn, vành nghiền, cánh phân ly, độ cân bằng rotor.
Kiểm tra ổ trục, dầu và hệ bôi trơn: mức dầu, màu dầu, mạt kim loại trong dầu.
Chạy không tải để tách lỗi cơ khí khỏi lỗi công nghệ, rồi chạy có tải và chỉnh tốc độ cấp liệu.

Nguyên tắc xử lý là đi từ việc ít tốn kém tới việc tốn kém hơn: chỉnh cấp liệu và phân ly trước, kiểm tra vệ sinh đường gió sau, cuối cùng mới tính tới thay con lăn hay ổ trục.

Dấu hiệu, nguyên nhân thường gặp và cách xử lý
Dấu hiệu	Nguyên nhân thường gặp	Cách xử lý
Rung mạnh, có tiếng gõ	Bu lông lỏng, con lăn mất cân bằng, có dị vật cứng	Siết bu lông, lấy dị vật, cân bằng lại
Ổ trục nóng trên 75°C	Thiếu dầu, dầu bẩn, khe hở sai, quá tải	Giảm tải, thay dầu, chỉnh khe hở
Năng suất tụt	Đá ẩm, con lăn mòn, tắc đường gió	Kiểm tra ẩm, mòn, vệ sinh túi lọc
Bột ra thô	Phân ly lệch tốc độ, rò khí, cánh mòn	Chỉnh tốc độ, thay gioăng, thay cánh
Dòng động cơ vọt, hay nhảy aptomat	Cấp liệu quá nhanh, nghẽn buồng nghiền	Giảm cấp liệu, thông tắc

Cấu hình thiết bị

Phần lớn dấu hiệu trên liên quan tới cụm nghiền và cụm phân ly, hai bộ phận quyết định chất lượng bột. Với dây dùng máy châu Âu MTW, nên dự phòng một bộ con lăn, một vành nghiền và một bộ cánh phân ly. Với máy nghiền đứng LM, cần theo dõi thêm áp suất thủy lực và tình trạng cụm con lăn lật ra ngoài, vì đây là điểm sửa chữa tốn kém nhất.

Thiết bị phụ cũng sinh ra dấu hiệu: quạt hút rung hoặc ồn chỉ điểm cánh quạt biến dạng, còn lọc túi vải chênh áp cao chỉ điểm túi bám bụi hoặc xung khí nén yếu. Nên lắp cảm biến nhiệt ổ trục và cảm biến chênh áp lọc túi đưa về tủ PLC để cảnh báo sớm thay vì chờ công nhân phát hiện bằng cảm giác.

Kinh nghiệm từ dây đã chạy

Phân biệt rung lúc khởi động rồi hết với rung kéo dài khi chạy tải; loại thứ nhất thường do nền móng, loại thứ hai thường do mất cân bằng hoặc ổ trục.
Nghe máy vào lúc vừa khởi động, khi tiếng ồn nền còn thấp, để phát hiện tiếng gõ theo vòng quay.
Chụp ảnh cụm con lăn theo chu kỳ để so sánh mức mòn, thay vì phán đoán bằng mắt sau nhiều tháng.
Ghi tốc độ phân ly theo từng mặt hàng; nhiều ca bị báo "bột thô" chỉ vì người trước để sai thông số chứ máy không hỏng.

Câu hỏi thường gặp

Máy nghiền đá rung mạnh khi nào là bất thường?

Rung chỉ xuất hiện lúc khởi động rồi hết thường do nền móng hoặc cộng hưởng. Rung liên tục ở tốc độ làm việc, hoặc kèm tiếng gõ và nhiệt tăng, là bất thường; cần dừng máy và kiểm tra con lăn, bu lông nền và ổ trục.

Nhiệt ổ trục bao nhiêu thì phải xử lý?

Bình thường ổ trục chạy dưới 70°C. Khi vượt 75°C kèm mùi dầu khét hoặc dầu biến màu thì phải giảm tải và kiểm tra ngay: thiếu dầu, dầu nhiễm bẩn, khe hở ổ trục sai hoặc chạy quá tải kéo dài.

Vì sao năng suất tụt mà máy vẫn chạy bình thường?

Thường do ba nguyên nhân: đá ẩm hơn làm bết buồng nghiền, con lăn và vành nghiền đã mòn, hoặc đường gió và túi lọc bị bám bụi làm giảm lưu lượng khí. Kiểm tra theo thứ tự này trước khi thay phụ tùng.

Bột ra thô đột ngột thì kiểm tra gì trước?

Kiểm tra bộ phân ly trước: cánh mòn vẹt, tốc độ rotor lệch hoặc rò khí giữa buồng nghiền và phân ly. Sau đó mới xem đến lưu lượng gió và tình trạng con lăn, vì cỡ hạt do phân ly quyết định chứ không phải lực ép.